Dit jaar is het tien jaar geleden dat Nederland het VN-verdrag inzake Rechten van Mensen met een Handicap (kort: VN-verdrag Handicap) heeft geratificeerd. Dit verdrag schrijft voor dat het de taak van de hele samenleving is om ervoor te zorgen dat mensen met een handicap een leven kunnen leiden gelijkwaardig aan mensen zonder een handicap. Volgens Thijs de Lange, ervaringsdeskundige dagvoorzitter, moet de evenementensector hier ook volop inzetten. ‘Mensen met een handicap willen net als andere mensen gewoon kunnen werken en naar een festival gaan. Als je evenement niet toegankelijk is voor mensen met een handicap, sluit je hen uit. Daarnaast: zeker de overheid gaat in haar inkoopbeleid steeds meer toegankelijkheid en inclusie meenemen. Je vist achter het net als je niet meegaat in die ontwikkeling.’
Nadenken over toegankelijkheid
Ook evenementen die niet over inclusie gaan, kunnen volgens Thijs nadenken over toegankelijkheid. ‘We gaan immers naar een samenleving toe waarin mensen met een handicap nog veel meer dan nu net als ieder ander werken. Stel dat je een mooi zakelijk netwerkevenement organiseert. Een interessante deelnemer wil graag komen, maar blijkt in een rolstoel te zitten. Heb je daar dan met de locatie al over nagedacht?’
‘In een inclusieve wereld moet mijn handicap er niet toe doen’
De afgelopen jaren heeft Thijs (1997) zich verdiept in de inclusie van mensen met een handicap, en daar een groot, landelijk netwerk in opgebouwd. Dit komt doordat hij zelf ook een lichte handicap heeft. Thijs is geboren met zuurstofgebrek. ‘Daardoor is een deel van mijn hersenen beschadigd, en dat is net dat deel wat al het motorische aanstuurt. Ik beweeg en praat net iets anders dan mensen zonder cerebrale parese.’ Het houdt hem geenszins tegen om dagvoorzitter te zijn. ‘Het podium is altijd mijn tweede thuis geweest. Ik heb met cabaret opgetreden en ik heb eigen gedichten voorgedragen. Ik denk dat ik door die theatrale oefening geleerd heb mijn spreken op een bewuste manier in te zetten. Ik kan momentum creëren juist ook doordat ik net iets anders praat.’ Hij staat op bijeenkomsten die over inclusie gaan, maar ook op andere bijeenkomsten. ‘In een inclusieve wereld moet mijn handicap er wat dat betreft niet toe doen.’
Oog voor mensen met een handicap
Maar hoe ziet een inclusieve bijeenkomst er dan uit? Volgens Thijs is het het allerbelangrijkste dat je in je communicatie laat zien dat je oog hebt voor mensen met een handicap. ‘Zorg dat mensen je kunnen benaderen met vragen over toegankelijkheid. Laat weten welke toegankelijkheidsmaatregelen je hebt genomen, maar ook welke niet. Mensen met een handicap weten liever thuis dat een evenement niet geschikt voor ze is dan dat ze daar na een lange reis achter komen.’ Het spreekt voor zich dat een inclusieve locatie rolstoeltoegankelijk is, aldus Thijs. ‘Dat betekent onder andere gangen die breed genoeg zijn, een functioneel toegankelijk toilet en liften als alternatief voor trappen.’ Daarnaast is het goed vooraf te weten of er bezoekers zijn die blind of doof zijn. ‘Dan kun je aan je sprekers doorgeven dat ze visuele dingen moeten beschrijven, en kun je een schrijf- en/of gevarentolk inhuren.’
Rekening houden met prikkelgevoeligheid
Een ander aspect is prikkelgevoeligheid. ‘Als dagvoorzitter sta ik op allerlei evenementen. Het valt me op dat er evenementenorganisatoren zijn die graag felle lichten en harde muziek inzetten om extra energie of een feestgevoel te brengen. Dat is ook leuk, behalve als je prikkelgevoelig bent. Dan kun je je niet-welkom voelen doordat het programma niet op jouw behoefte is afgestemd. Met felle lichten of harde geluiden sluit je dus mensen uit. Wil je dat toch doen? Zorg dan voor een prikkelarme ruimte en communiceer nog voor het aanmelden dat die er is.’
Veel toegankelijkheidsmaatregelen zijn fijn voor iedereen. ‘Een zwanger iemand kan ook niet zo makkelijk traplopen. En regelmatig pauzes houden is niet alleen fijn voor iemand die vaak naar het toilet moet, maar helpt iedereen om het verhaal van de ene spreker te verwerken voordat de volgende spreker begint.’ In de voorbereiding denkt Thijs als dagvoorzitter graag mee met een zo inclusief mogelijk evenement. ‘Dat is voor mij een vanzelfsprekendheid. Weet ik iets niet? Dan heb ik een netwerk waaruit ik kan putten.’
Foto’s: Marcel Krijgsman, David de Lange en stock
