Eventveiligheid onder druk: van extreme hitte tot slimme digitale hulpmiddelen

De zomer van 2026 heeft duidelijk gemaakt dat extreme hitte niet langer een uitzonderlijk scenario is. Eind juni werd in grote delen van Nederland voor het eerst code rood voor hitte afgegeven. Voor evenementen ontstond daarmee direct een ingewikkelde vraag: wanneer kan een evenement met aanvullende maatregelen doorgaan en wanneer worden de risico's te groot?

Volgens het Event Safety Institute ontbreekt hiervoor nog een eenduidig kader. De risico's verschillen bovendien sterk per evenement. Een festivalterrein met veel schaduw vraagt om andere maatregelen dan een evenement op een open plein. Ook het type publiek, de activiteiten, alcoholgebruik en de beschikbare zorgcapaciteit spelen mee. De organisatie pleit daarom voor een hitteplan als vast onderdeel van de voorbereiding. Daarin kunnen organisatoren vooraf beslismomenten en maatregelen vastleggen. Denk aan extra waterpunten, schaduw- en rustplekken, aangepaste programmering en communicatie richting bezoekers. Ook de zelfredzaamheid van het publiek speelt een belangrijke rol.

Om professionals beter op dit scenario voor te bereiden, heeft ESI ook de cursus Risicovol weer uitgebreid met een onderdeel over extreme hitte. Daarbij staat onder meer centraal hoe weercodes vertaald kunnen worden naar concrete risico's en maatregelen voor een specifiek evenement.

Digitale tekentools: gemak is niet genoeg

Ook digitalisering verandert de veiligheidsvoorbereiding. Steeds meer organisatoren gebruiken online tools om evenementenplattegronden en verkeerstekeningen te maken. Daarbij waarschuwt ESI om niet alleen naar gebruiksgemak te kijken. Een goede tool moet bijvoorbeeld aansluiten op actuele regelgeving, werken met betrouwbare geografische gegevens en essentiële afmetingen inzichtelijk maken. Daarnaast is het belangrijk dat hulpdiensten kunnen beoordelen of voertuigen voldoende ruimte hebben en dat verschillende partijen binnen hetzelfde plan kunnen samenwerken. Voor verkeerstekeningen zijn onder meer correcte verkeersborden, actuele CROW-richtlijnen en de mogelijkheid om verschillende fases van het evenement uit te werken relevant.

Bij AI ligt volgens de organisatie een extra aandachtspunt. Een professioneel ogend veiligheidsplan is niet automatisch een goed plan. De organisator blijft verantwoordelijk voor de inhoud en moet tijdens een calamiteit ook daadwerkelijk weten wat er is afgesproken. Technologie kan ondersteunen, maar neemt vakkennis en eigenaarschap niet over.

Openbare evenementen blijven een uitdaging

Dat menselijke afwegingen essentieel blijven, blijkt ook bij grote openbare evenementen. Rond Pride Amsterdam stond de beveiliging dit jaar extra in de belangstelling nadat in Berlijn een bestelbusje op een menigte was ingereden. Senioradviseur Ben Jan van der Klis sprak hierover namens CrowdProfessionals en ESI bij EenVandaag. Evenementen in een binnenstad zijn moeilijk volledig af te sluiten. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat zware beveiligingsmaatregelen het openbare karakter en de sfeer volledig veranderen. Veiligheid wordt daarmee steeds meer een zoektocht naar een werkbare balans tussen toegankelijkheid, preventie en gastvrijheid.

Regels werken pas als mensen ze begrijpen

Die balans komt ook terug bij het handhaven van regels. Je kunt een evenement eigenlijk wel vergelijken met een zwembad: bezoekers komen voor hun plezier, maar moeten zich ondertussen wel aan regels houden. Technologie kan daarbij helpen, bijvoorbeeld via automatische toegangscontrole of digitale communicatie. Maar regels alleen zijn niet voldoende. Hoe ze worden uitgelegd en hoe medewerkers bezoekers aanspreken, heeft invloed op het naleefgedrag. Daarmee loopt door alle onderwerpen dezelfde rode draad: technologie, plannen en protocollen worden steeds belangrijker, maar uiteindelijk blijft veiligheid mensenwerk.