De samenwerking tussen ARTIS en XSAGA gaat ver terug. Suzanne Brinkman, manager publiek en programmering bij ARTIS en al vijftien jaar verbonden aan de organisatie, herinnert zich nog goed hoe het begon: 'Pieter (XSAGA) was toen gewoon Event Manager bij XSAGA, en ik deed hetzelfde bij ARTIS. We hebben samen de eerste grote Zomeravonden opgebouwd.' Wat begon als een 'leuk evenementje' groeide uit tot een iconisch jaarlijks event, en de basis voor een langdurige samenwerking.
Na een periode van stilte vonden ARTIS en XSAGA elkaar opnieuw rond het Aardbewoners Festival, een publieksevenement vanuit de gedachte dat de gezondheid van de planeet en die van de mens onlosmakelijk verbonden zijn. Suzanne: 'Wij zien ARTIS als de plek om dit soort wetenschappelijke inzichten te vertalen naar een groot publiek. En XSAGA is één van de beste bureaus in Nederland om dat educatieve te combineren met een toegankelijke, uitnodigende beleving.'
Een festival dat zichzelf elk jaar opnieuw uitvindt
Het Aardbewoners Festival is geen eenmalig project, maar een groeiend evenement dat ARTIS uiteindelijk zelfstandig wil kunnen dragen. Sanne Hamel, die namens XSAGA betrokken is geweest bij zowel het festival als de heropening van het aquarium, beschrijft die ambitie als bijzonder: 'Wij krijgen niet dagelijks de vraag: help ons dit zo op te bouwen dat we het straks zelf kunnen. Dat is een langetermijnplan waarbij je echt samen aan het bouwen bent.'
De grootste uitdaging was het scherp krijgen van de focus. Suzanne: 'Ons idee was eerst om iedereen te bedienen, maar de duidelijkheid die we moesten aanbrengen was pijnlijk nodig. XSAGA heeft ons geholpen om duidelijke keuzes te maken: gezinnen met kinderen als kern, met een apart programma voor jongvolwassenen en een stakeholdersdiner.' Die pivot was hard, maar leidde tot een sterker festival. 'Ik denk dat het nu echt een iconisch event van ARTIS aan het worden is', zegt Sanne.
De Aquarium Finale: organiseren op een bouwterrein
Naast het festival nam XSAGA ook de Aquarium Finale voor zijn rekening: een benefietdiner midden in het aquarium in aanbouw, om het laatste geld voor de restauratie op te halen. Sanne: 'Op het moment dat ik die hele keuken zag staan die was gebouwd in de historische zaal die op dat moment bouwterrein was, dacht ik: dit is eigenlijk gekkenwerk.'
De avond vroeg om uiterste zorgvuldigheid. Niet alleen logistiek, maar ook inhoudelijk. De gasten waren de meest waardevolle relaties van ARTIS. Suzanne: 'Je wil echt voelen dat het klopt voor waarom we dit steunen. Alles moest raak zijn.' Het entertainment, van de band Jungle by Night tot aan de kartonnen creaties van theatermaker Steef de Jong die de lege aquariumbakken vulden, was dan ook niet zomaar gekozen: de hele programmering was verweven met de geschiedenis en identiteit van ARTIS. Suzanne: 'Het feest werd door ARTIS-ambassadeurs gemaakt. Dat voelde je echt.'
Sprankeling als gedeeld DNA
Wat maakt de samenwerking zo duurzaam? Beide kanten wijzen op vertrouwen, maar ook op een dieperliggend gedeeld karakter. Suzanne omschrijft het in één woord: 'Sprankelend: er zit bij iedereen van XSAGA zo'n energie en bevlogenheid en die past precies bij hoe wij ARTIS willen neerzetten.' Sanne vult aan: 'Het is een warm en vertrouwde samenwerking, waarbij we voelen dat we hetzelfde DNA delen.'
Dat DNA komt ook tot uiting in het gevoel voor beeldtaal. Suzanne: 'Het gevoel voor compositie, voor precies de juiste kleur, voor het beeld dat mensen in hun hoofd vasthouden, dat heeft niet iedereen. En dat merk je bij XSAGA echt.' Met de heropening van het aquarium op 13 juni stond de samenwerking opnieuw volop in de schijnwerpers. En dat voelt voor beide partijen elke keer weer als thuiskomen.
Beeld: Jorrit Lousberg
